Jaarlijks lopen veel vrijwilligers van Land van Ons vaste routes op en langs percelen. Ze noteren insecten, planten en bloemen: ze monitoren de ontwikkeling van de biodiversiteit. Want dat is onze missie: herstel en behoud van biodiversiteit op boerenland. Fotografen leggen meerdere keren de seizoenen vast. Waarom is dit zo belangrijk? Dat vertellen we graag aan de hand van een concreet voorbeeld op perceel Triemen.
Waarom blijft de voorjaarsbloei achter?
In het voorjaar van 2025 groeide bij het perceelteam Triemen het vermoeden dat de bloei achterbleef ten opzichte van eerdere jaren. Door vergelijking van foto’s uit 2022 en 2025 werd deze indruk bevestigd: de voorjaarsbloei was in 2025 zichtbaar minder uitbundig. We gingen op zoek naar het antwoord op en verklaring voor dit achterblijven. We benoemden een aantal verklarende factoren zoals de verschillende weersomstandigheden. In mei 2022 was het vrij warm met normale neerslag en redelijk zonnig. In mei 2025 was het zacht weer, droog en zeer zonnig. Andere factoren zijn begrazing, bemesting en maaibeheer. De bodemconditie en beheerkeuzes kunnen ook een verklarende factor zijn, een eenduidige oorzaak vonden we niet. De constatering dat de voorjaarsbloei achterbleef zorgt voor verhoogde alertheid en gerichtere observatie van de ontwikkeling in 2026 van het perceelteam.
Functie van monitoring
Monitoring is meer dan het verzamelen van losse waarnemingen. Het vormt de basis voor een vergelijking door de tijd heen en ondersteund analyses. We krijgen zo meer begrip van ecologische processen en kunnen beter bijsturen op beheermaatregelen. We kunnen de effectiviteit van onze keuzes beter evalueren. Foto’s en meetgegevens, maken het mogelijk om ontwikkelingen te volgen en objectief te beoordelen in plaats van op basis van indrukken.
Waarde op termijn
Door monitoren ontstaat een betrouwbaar beeld van de ontwikkeling van biodiversiteit en vegetatie op onze percelen. Dit ondersteunt zowel de perceelteams als onze organisatie bij het maken van gefundeerde keuzes voor beheer en inrichting. Het geduld en de inzet van de vrijwilligers om de wormen of vlinders te tellen is dus echt belangrijk. Het draagt eraan bij dat we meer kennis vergaren en de kwaliteit van ons natuurbeheer verbeteren. We gebruiken al die kennis natuurlijk ook voor de langetermijnvisie op natuurherstel.
Niet snel wel duurzaam!
Monitoring vraagt continuïteit en geduld en levert geen snelle resultaten. Het heeft een duurzame waarde. Het maakt veranderingen zichtbaar, onderbouwt beslissingen en versterkt de kwaliteit van beheer. Het voorbeeld van perceel De Triemen laat zien dat het structureel vastleggen essentieel is om ontwikkeling te kunnen volgen en begrijpen. Monitoring is dus geen randactiviteit, maar een essentieel instrument binnen Land van Ons voor effectief, verantwoord en toekomstgericht natuurbeheer. En niet te vergeten: het is leuk om samen te doen en je leert er veel van.
