Onder onze voeten bruist het van leven.
Zaterdag 21 maart markeerde niet alleen het begin van de lente, maar ook de start van iets wat je niet meteen ziet: het monitoren van het bodemleven op perceel Elst. Onder begeleiding van Barbara Kalkman van het monitoring Perceelteam Elst werd er enthousiast in tweetallen geteld.
Aanpak
Elk jaar keren we terug naar precies dezelfde plekken op het perceel. Daar graven we een kleiblok van 20 x 20 x 20 cm uit. Vervolgens tellen we zorgvuldig hoeveel rode en grijze wormen zich bevinden in zowel de bovenste als onderste 10 centimeter van de bodem. Een precies werkje, maar essentieel om ontwikkelingen goed te kunnen volgen.
Rode en grijze bewoners
Regenwormen vervullen verschillende functies binnen het bodemecosysteem. Rode wormen leven voornamelijk in de bovenste bodemlaag en voeden zich met organisch materiaal zoals plantenresten. Daarmee dragen zij bij aan de vorming van humus.
Grijze wormen bevinden zich dieper in de bodem en voeden zich vooral met bodemdeeltjes en reeds gevormde humus. Zij spelen een belangrijke rol in het verder afbreken en mengen van organisch materiaal in de bodem.
Het onderscheid tussen deze groepen is van belang, omdat ze elk een eigen bijdrage leveren aan bodemstructuur en nutriëntenkringloop. In de praktijk blijkt het herkennen van de verschillende typen echter niet altijd eenvoudig.
Bijkomstigheid van het monitoren in de grond
Tijdens het wormen tellen kwamen we nog allerlei andere diertjes tegen in de bodem. De beestjes in de bodem groter dan 2mm noemen we macrofauna. Zoals, pissebedden, duizendpoten, miljoenpoten allerlei larve en rupsen
Resultaat 2026
In 2025 vonden we in totaal 266 wormen, in 2026 waren dat er 223. Gemiddeld telden we in de bovenlaag 17,7 wormen per plot in 2025 en 15 in 2026. In de onderlaag (10–20 cm diep) bleef het gemiddelde in beide jaren gelijk: 7,1 worm per plot. Opvallend is dat de verschillen tussen de individuele meetplekken groot zijn – elke plek heeft duidelijk zijn eigen verhaal onder de grond.
Belang
Regenwormen zijn als het ware de ambassadeurs van het bodemleven: wat goed is voor hen, is goed voor de hele ondergrondse wereld.
Door onze tellingen te delen met Land van Ons, dragen we bij aan landelijk inzicht in de ontwikkeling van biodiversiteit onder de grond. Zo werkt elk perceel stap voor stap mee aan dezelfde missie: het herstel van een levend en gezond landschap.
