Intro
Terwijl ik geniet van een vakantie in Frankrijk, vroeg de redactie om een mooie meifoto voor Landscoop. Die foto kwam er — een bloeiend weiland, badend in voorjaarslicht. Alleen niet in De Triemen, maar ruim duizend kilometer verderop. Toch bleek al snel dat deze Franse weide verrassend veel overeenkomsten heeft met ons eigen perceel. Een verslag over kijken, vergelijken en leren van het landschap, zelfs tijdens de vakantie.
Een Franse weide met een Fries gevoel
Tijdens een fietstocht door het Franse platteland viel mijn oog op een prachtig bloeiend weiland. Meteen dacht ik aan De Triemen. Rond deze tijd van het jaar zou ons perceel er waarschijnlijk ongeveer hetzelfde uitzien: frisgroen gras, kruiden in bloei en volop leven.
Het grote verschil zit vooral in het landschap zelf. Hier worden de percelen omringd door bomen en heggen, terwijl De Triemen juist onderdeel is van een open landschap dat belangrijk is voor weidevogels.
Toch blijft het vakmanschap van het kijken en monitoren overal hetzelfde. Ook op vakantie blijft de vraag in mijn hoofd: Hoe staat het grasland ervoor? Hoeveel kruiden groeien hier? Wat zegt het landschap over het beheer?
Schraler grasland, meer kruiden
Wat direct opvalt in deze Franse streek is het graslandbeheer. De weilanden zijn hier duidelijk schraler dan we vaak in Nederland zien. Dat heeft gevolgen: minder productiegericht gras, maar juist meer ruimte voor kruiden.
Een belangrijke oorzaak is het gebruik van mest. In deze regio wordt nauwelijks drijfmest gebruikt; boeren werken vooral met ruige mest. Daarnaast ligt de veebezetting lager dan in Nederland. Minder koeien betekent minder druk op het land en meer biodiversiteit. Hoewel dit slechts een indruk is vanaf de fiets, oogt het landschap rustiger en natuurlijker.
Het coulisselandschap van Indre
Ik verblijf momenteel in het departement Indre, ongeveer 1000 kilometer van De Triemen. Opvallend genoeg doet het landschap hier sterk denken aan de Wâlden: een klassiek coulisselandschap met percelen die worden omzoomd door heggen.
Die heggen zijn niet alleen mooi, maar ook functioneel. Onderweg zie je koeien, paarden en schapen ervan snoepen — hun eigen natuurlijke apotheek. De heggen bestaan voornamelijk uit meidoorn, wilde roos, eik, wilg, sleedoorn en kardinaalsmuts. Opvallend is dat je juist weinig bramenstruiken ziet. De heggen worden hier goed onderhouden, mede omdat het gebied een beschermd landschap is.
Heggen en Land van Ons
Binnen verschillende percelen van Land van Ons worden tegenwoordig heggen aangeplant om biodiversiteit te versterken. Ook op De Triemen is onderzocht of dit mogelijk was. Uiteindelijk bleek dit niet wenselijk vanwege het open karakter dat essentieel is voor weidevogels. Het laat mooi zien dat natuurbeheer altijd maatwerk is: wat op de ene plek biodiversiteit versterkt, kan elders juist nadelig uitpakken.
Vooruitblik: monitoring in De Triemen en Zwagermieden
Nog een week Frankrijk, daarna verschuift de aandacht weer volledig naar De Triemen en de Zwagermieden. Als perceelteam bereiden we ons voor op een belangrijk moment: de vijfjaarlijkse monitoring van het grasland. Deze wordt uitgevoerd door de Fryske Feriening foar Fjildbiology (FFF), dezelfde organisatie die dit vijf jaar geleden ook heeft gedaan. We zijn als team nieuwsgierig naar de resultaten en naar wat er in vijf jaar beheer is veranderd. Voordat we starten, moet eerst het broedseizoen worden afgerond. Daarna kunnen we het veld weer in om te meten, te tellen en te leren.
Wordt vervolgd
Soms helpt afstand om het eigen landschap beter te zien. Vanuit Frankrijk kijk ik met nieuwe ogen naar De Triemen. Het voorjaar verbindt beide plekken: bloeiende weilanden, aandacht voor biodiversiteit en de gezamenlijke zorg voor ons land.
Wordt vervolgd.
Harmen Westra