Geen boer ontsnapt dit jaar aan zorgen over de langdurige droogte. Melkveehouders moesten soms al aan het voer voor de winter beginnen. Zij moeten straks flink bijkopen. Akker- en tuinbouwers hadden moeite hun gewassen in leven te houden, laat staan dat die floreren en een ruime oogst opleveren. Hoe vergaat het onze boeren en wat is de oplossing? Howard Koster boer bij de Biesterhof vertelt over de uitdagingen door de droogte op zijn land én zijn plannen voor een zelfrijdende beregeningsmachine.
Extra uitdagingen: zand en beregening door gangbare boeren
De Biesterhof ligt in de Duffelt. Een streek ten oosten van Nijmegen. Dit is een vlakte waar vroeger de Waal kon overstromen. De rivier heeft boven op een zandlaag rivierklei afgezet. De zandlaag trekt bij droogte veel water weg uit de vruchtbare kleigrond. De boeren uit de omgeving beregenen intensief met grondwater. Soms gedwongen door dreigende boeteclausules die deze boeren boven het hoofd hangen als ze onvoldoende oogst afleveren bij hun afnemers: de voedselverwerkende industrie. Om op deze plek de ambitie waar te maken van 100% duurzame landbouw zorgt voor een extra uitdaging voor de Biesterhof.
Te nat of te droog
In de winter wordt er via de zandlaag juist extra water de akkers ingeduwd. De akkers zijn dan te nat. Veel planten en bomen kunnen òf tegen droge òf tegen natte omstandigheden, niet tegen allebei.
Besparen komt eerst
Hoe gingen de boeren op de Biesterhof om met de droogte? Op de Biesterhof wordt zuinig gewerkt met water en energie, en waar mogelijk werken ze met opgespaard water en hernieuwbare energie. De onttrekking van oppervlaktewater was verboden maar het grondwater mocht nog wel benut worden. Een pomp en druppelirrigatie hielden bomen en struiken in leven en de groenten aan de groei. Het onlangs geplante voedselbos moest met de hand begoten worden. De bescheiden pomp bereikte dit deel van het bedrijf niet. Een hele klus: 2 keer per dag 500 bomen met een gieter water geven. Veel vrijwilligers hielpen hierbij want zelfs de struiken en bomen die al 3 jaar staan, hadden hulp nodig. Gelukkig kwamen er 4 Franse studenten kamperen!
Zelfrijdende wagen met beregeninsarmen
wat is er nodig op de lange termijn? De verwachting is dat de zomerse droogte, maar ook de wateroverlast in de winter extremer gaan worden. Dat betekent extra water in de zomer en water opslaan of afvoeren in andere jaargetijden. Howard Koster denkt onder andere aan een elektrisch pompsysteem en aan een zelfrijdende wagen met beregeningsarmen die 36 meter overspannen, de breedte van de akkers. Door deze wagen ‘s nachts te laten rijden met zijn sproeiarmen vlak boven het gewas, voorkom je verspilling van water door verdamping. Pomp, wagen en toebehoren kosten ruim €200.000.
Samenwerken
Howard gaat de problemen in dit gebied liever niet op zijn eentje te lijf. Zo werkt hij met 5 andere – waaronder ook gangbare – boeren uit de Ooijpolder en een deel van de Duffelt aan een gebiedsplan, met subsidie van de provincie Gelderland en in samenwerking met de Radboud Universiteit in Nijmegen.
