Het gaat dramatisch slecht met de insecten in ons land. In de afgelopen 30 jaar is driekwart van alle insecten verdwenen. Dagvlinders zijn tussen 1992 en 2025 met 57% afgenomen. Voor de groep graslandvlinders is de situatie met een afname van 69% nog ongunstiger. Dit raakt niet alleen de vogels en andere dieren die van insecten afhankelijk zijn, maar ook de landbouw. Veruit de meeste landbouwgewassen hebben insecten nodig voor de bestuiving om vrucht te zetten. Maar er is hoop: heggen helpen insecten écht. Dat blijkt uit een onderzoek van Robin Lexmond (Radboud Universiteit) in de Ooijpolder, waaraan ons perceel Biesterhof (bij Millingen) deelnam.
Onderzoek in de Ooijpolder: dubbele insectenbiomassa bij heggen
Onderzoekster Robin Lexmond ving onlangs — verspreid over het agrarisch gebied van de Ooijpolder — insecten bij 24 akker- en graslandranden om de biomassa te bepalen. Langs sommige randen stonden heggen, langs andere bloemenstroken, en soms stond er niets extra’s. Robin koos voor haar onderzoek specifiek voor volgroeide heggen die er al zo’n 15 tot 20 jaar staan. Wat bleek? De insectenbiomassa bij heggen was twee keer zo hoog als bij de kale perceelranden!
Waarom een heg cruciaal is voor beschutting, voedsel en voortplanting
Heggen bieden het hele jaar door beschutting tegen predatoren en slecht weer. Ze leveren bovendien overwinteringsgelegenheid, voedsel en plekken waar insecten hun eitjes kunnen afzetten. Vele andere planten en dieren profiteren eveneens van de aanwezigheid van een heg. Zo haal je met een heg meteen een enorme variatie aan soorten naar je gebied. Bloemenstroken helpen, maar waren in de Ooijpolder minder effectief dan de heggen.
Heggen aanleggen vereist subsidies met een lange adem
Er bestaan allerlei fondsen en subsidies om de kosten van de aanleg en het onderhoud van heggen, plus het verlies aan productieve grond, deels te vergoeden. Zekerheid op de lange termijn ontbreekt helaas nog te vaak. De Vereniging Nederlands Cultuurlandschap sloot met de boeren uit hun Ooijpolder-project contracten voor 30 jaar. Dat helpt écht om impact te maken.
Natuurvriendelijke landbouw: hoe wij insecten helpen
Land van Ons doet er alles aan om percelen weer aantrekkelijk te maken voor insecten. Uiteraard gebruiken we geen insecticiden. We planten heggen aan en leggen bloemstroken aan. We maken maar keverbanken, graven poelen en creëren natuurvriendelijke oevers. Hoe meer variatie, hoe beter. Daarnaast stimuleren we juist die landbouwgewassen die goed zijn voor insecten door hun rijke bloei of die het bodemleven activeren. Dat zie je aan de biologische producten van deze gewassen in onze webshop zoals boekweit, huttentut, lavendel, rozemarijn en granen.
Helpen deze maatregelen? Jazeker. We hebben veel expertise in huis, passen beproefde methoden toe en participeren zelf in wetenschappelijk onderzoek naar natuurvriendelijke landbouw. Het uiteindelijke bewijs leveren we via de structurele monitoring van de biodiversiteit op onze eigen percelen. Die resultaten komen met de tijd steeds meer beschikbaar.
Biesterhof als groen voorbeeld voor de regio
Op de Biesterhof is in de afgelopen jaren 1.450 meter struweelhaag geplant en 900 meter bloemrijke akkerrand aangelegd. In de komende jaren verwachten we hier dus nog een flinke toename van het aantal insecten. Deze duurzame manier van werken, werkt aanstekelijk: ook de overbuurman heeft inmiddels een flinke heg laten planten. ‘Elke extra meter heg helpt, aldus Robin Lexmond.
Bronvermelding onderzoek: Referentie: https://doi.org/10.1016/j.baae.2026.03.004 [1]
