Reactie burgercoöperatie Land van Ons op advies over landbouwbeleid van De Raad voor de leefomgeving (RLI)
Risico voor de volksgezondheid
Land van Ons verwacht dat in regio’s met productielandbouw de biodiversiteit verder achteruit zal gaan. Land van Ons heeft er geen vertrouwen in dat de voorgestelde ecologische-en milieunormen de gebieden voor productielandbouw effectief kan beschermen tegen afnemende biodiversiteit en leefbaarheid. Het risico op volksgezondheidsproblemen door fijnstof, gebruik pesticiden en ziektekiemen is relatief groot. Voorgestelde productielandbouwgebieden lopen het risico te verworden tot laag-kwalitatieve agro-industriegebieden met alle gevolgen van dien.
Grote robuuste gebieden nodig voor herstel
De RLI volgt met de aanbeveling tot splitsing van de landbouw het Coalitieakkoord en de Ontwerpnota Ruimte. Land van Ons begrijpt de wens naar regionale tweedeling maar vanuit de ecologie is dit echt een slecht idee. Ook in de ‘maatschappelijke’ landbouwgebieden is de kans groot dat de noodzakelijke biodiversiteitswinst niet gerealiseerd gaat worden. Om dit te realiseren zijn grotere robuuste gebieden nodig met verbindingszones van voldoende kwaliteit. Het risico is dat ook deze maatschappelijke landbouwgebieden steeds meer geisoleerd raken. Dit heeft een negatief effect op de vitaliteit en kwaliteit van plant- en dierleven, dat ook slecht is voor de landbouw. Ecologische verbinding is goed voor natuurherstel, klimaat adaptatie van natuur, natuurlijke migratie en de beschikbaarheid van bestuivers. Het is niet voor niets dat groene organisaties al tientallen jaren waarschuwen tegen ecologische fragmentatie en sterk inzetten op ecologische corridors. Dit is goed omschreven in de bestaande planning en realisatie voor Natuurnetwerk Nederland, een netwerk dat ook loopt door landbouwgebieden die natuurinclusief worden ingericht.
Integraal plan, doorwrochte analyse en concrete instrumenten
Land van Ons is tevreden dat de Raad een integraal plan presenteert dat fundamentele oplossingen verkent voor een breed scala aan maatschappelijke problemen, veel breder dan alleen de landbouw. De landbouw is een knooppunt waar veel verschillende grote vraagstukken bij elkaar komen: van woningbouw tot defensie, van klimaat tot landbouw. Naast een doorwrochte analyse biedt het advies concrete instrumenten om uit de huidige impasse op de landbouwmarkt te komen.
Meer sturende overheid en ingrijpen in de grondmarkt
Land van Ons is een burgercoöperatie met ruim 400 ha grond in heel Nederland en 30 biologische boeren als pachter. We onderschrijven de vijf conclusies die de Raad trekt. Ook ondersteunen we het pleidooi voor een meer sturende rol van de overheid. Positief is de aanbeveling om de prikkels uit belastingregels en subsidies te halen die de grondprijzen opdrijven. Wij hebben eerder gepleit voor actief ingrijpen in de grondmarkt om maatschappelijke doelen te rea;oseren. Daarom zijn we blij dat dit ook in het advies van de Raad als aanbeveling wordt genoemd.
Regeneratieve landbouw biedt echt perspectief
Wij zien de tweedeling in productie- en maatschappelijke landbouw niet als oplossing voor de langere termijn. Voor een inspirerend landschap en een gezonde leefomgeving bepleiten wij dat regeneratieve landbouw de norm wordt voor heel Nederland, met alle ondersteuning voor het verdienvermogen van de boer. Het belang hiervan overstijgt het belang van alleen de landbouw. Met een gefaseerde realisatie naar regeneratieve landbouw komt ook de bestaande (overheids-)doelstelling van 15% biologisch landbouwareaal in 2030 binnen bereik. Land van Ons denkt graag mee hoe we deze doelen kunnen bereiken.