Excursie Slangenburg

28 augustus 2021

Image

‘Hoe bodembiologie een rol speelt in het doorbreken van de impasse van de Nederlandse landbouw’. Dat was het thema voor de perceeldag bij Stichting In Goede Aarde (SIGA) op Zorgboerderij Slangenburg.

Met zo’n 70 geïnteresseerden voor het verhaal over de potentie en de werking van een gezonde bodembiologie gaven de deelnemers van de stichting in totaal vier rondleidingen. Tijdens de rondleidingen werden de fundamenten van het bodemvoedselweb uitgelegd, de compost faciliteit vertoond en werd er met de deelnemers van LvO gekeken naar de microben die leven in de compost!

 

Image

Te zien zijn: Hyphae (schimmeldraden), waarschijnlijk van de stam ascomycota; Een protozoa (testate amoeba) Ontzettend veel bacteriën (kleine puntjes) Verder actinobactertiën, cysten en sporen. In ‘gewone taal’: Die schimmeldraden zijn die twee bruine draden die je ziet, de actinobacteriën zijn dunne doorzichtige draden (lastiger te herkennen), de testate amoeba is de redelijk grote eencellige links boven in het kwadrant rechts onder. De bacteriën zijn de kleine stipjes.

 

Tijdens de uitleg over het bodemvoedselweb waren er veel verschillende reacties en vragen. ‘Hoe zit het dan met ploegen?’, ‘Kan ik nog met een trekker rijden?’, ‘Wat gebeurt er met het bodemleven als we mest gebruiken?’ tot ‘Stel het is waar wat jullie zeggen, waarom gebeurt dit dan nog niet op grote schaal?’ en ook ‘Zijn er dingen die wij kunnen doen om te helpen?’. We hoorden van de deelnemers dat het verhaal over het bodemleven veel inspiratie wekte, en er werden veel ideeën geopperd.

Na drie kwartier te zijn ondergedompeld in de theorie over het bodemleven werd het tijd om de benen te strekken en de praktijk in te duiken. Inmiddels waren er twee dingen duidelijk: bodembiologie vormt het fundament van een gezonde bodem, en in de Nederlandse landbouwbodems is de meeste bodembiologie door overmatige grondbewerking zo goed als verdwenen. Om deze terug te krijgen maakt SIGA compost volgens de Elaine-Ingham-methode. Deze stelt dat doormiddel van een geijkt composteringsproces, waar zuurstof, vochtigheid en temperatuur een cruciale rol spelen, het bodemleven op grote schaal weer teruggebracht kan worden. Deze methode wordt in Nederland nog nergens anders toegepast en de compostfaciliteit waar de compostkeerder aan het werk werd gezet en een experiment werd getoond om de rijpheid van de compost te checken, kon dan ook niet ontbreken in de rondleiding.

Wanneer iemand in de Achterhoek ‘Joa Joa’ zegt, zeggen we bij SIGA altijd: ‘zien is geloven’. We kunnen natuurlijk wel vertellen dat onze compost rijk is aan bodemleven of vertellen hoe het bodemvoedselweb werkt, maar het bodemleven vertelt zelf zijn verhaal toch altijd het beste. Om de bodembiologie een podium te geven, hebben we op Zorgboerderij Slangenburg een proeftuin ingericht. Door de microscoop te gebruiken maken we het bodemleven zichtbaar, iets dat veel mensen nooit eerder hebben gezien en door de proeftuin krijgt het bodemleven de kans om zijn werking te tonen.

Al met al was het een zeer geslaagde dag, we hebben veel positieve reacties gekregen en het verhaal viel in zeer goede aarde. Wij zijn zeer dankbaar voor ieders komst en in de toekomst hopen we onze deuren vaker te mogen openen voor de leden van Land van Ons!

Jonathan Loogman